Loron hirak ne’e, refleta ba atuasaun parte Siguransa nian hodi identifika atividade illegal sira iha suku sira iha Dili laran, espesialemente iha sidade ninin(Hera, Metiaut,Casnafar, tibar no seluk tan), ligasaun ho atividade illegal Scaming Call Center, parte Siguransa hamutuk ho servisu interligadu sira konsege kaptura sidadaun rai liur lubuk ida, balu deporta ona, balu mós kontinua prosesu hela tuir lei ne’ebe vigora.

Tanba ne’e, observador Akademika Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), Camilo Ximenes, husu ba lideransa lokal sira hamutuk ho Povu baibain, tenki iha papel ida oinsa halo “Autodefesa komunitária” nian ezemplu se haree ema oin foun ruma, no diskonfia halo atividade foun ruma la klaru, tenki buka hatene no informa lalais ba parte relevante sira, nune’e bele buka informasaun hodi minimiza hahalok krime sira ne’ebé, sai ameasa ba povu no Nasaun ida ne’e.
Camilio mós rekoñese katak, dadaun ne’e mosu movimentu ilegal iha fatin – fatin tama mai teritoriu nasional, hanesan bomba ida foin mak nakfera, nune’e, Timoroan sira hahu husi Parlamentu no entidade relevante sira, komesa buka fo sala malu dehan, ida ne’e mak hatama maibé lolos ita hotu tenki halo autodefesa hodi protese Nasaun ida ne’e sai seguru.
“Lider lokal assume papel ensensial ida ka iha auto defesa komunitária no resiliênsia social. Tantu lider lokal ka komunidade ida – idak, nu’udar pontu fokal ba protesaun, uniaun iha organizasaun hodi mitiga risku sira ka prevene konflitu sira ba liu siguransa koletiva iha suku aldeia laran perante ameasa liur ka iha rai laran,” kestaun ne’e, hato’o ba media ne’e,iha Kampus Caicoli, liuhusi entrevista badak loron 7 fulan Agostu tinan 2026.
Nia parte temi mós katak, bainhira iha ona atividade illegal Scaming Call Center, klaru katak mosu mos kazu ilegal seluk tanba iha interligadu ba malu.
“Ita lakohi Nasaun ne’e, nakonu ho atividade illegal sira, se mosu ona Scaming Call Center, klaru katak, fase osan, buat seluk mós akontese ona, nune’e durante ne;e, abut metin ona ami diskonfia ema laran mós iha koneksaun ba atividade sira ne’e,” nia esplika.
Pontu ikus iha entrevista ne’e, Sujestaun balu husi observador UNTL ne’e, husu ba parte relevante sira(Servisu Siguransa, Alfandega, Imigrasaun tenki servisu ho responsabilidade no hatudu integridade hodi protese no minimiza aktu illegal iha Nasaun laran, nune’e labele fo prejuizu ba Estadu no Povu.
“Ida – idak tenki hala’o nia servisu ho responsabilidade liu -liu autoridade Estadu nian maibé partisipasaun Povu nian mós importante hodi minimiza hahalok sira ne’ebé, fo ameasa ba Povu no Nasaun iha aspeitu oin -oin”. Hato’o husi Camilio Ximenes, hodi hakotu.













Discussion about this post